RƯỢU VANG ĐANG THAY ĐỔI – KHI THÓI QUEN NHƯỜNG CHỖ CHO SỰ LỰA CHỌN

 Năm 1735, Johann Sebastian Bach cho ra đời Concerto italiano, tác phẩm dành cho đàn phím mang đậm phong cách âm nhạc Ý. Bach chưa từng đặt chân đến nước Ý, nhưng ông hiểu sâu sắc tinh thần âm nhạc của đất nước này. Hai chữ gusto italiano trong tên gọi nguyên bản của tác phẩm gợi đến một khái niệm rộng hơn khẩu vị cá nhân. Thị hiếu được nuôi dưỡng bởi văn hóa, giáo dục, môi trường sống và những giá trị của từng thời đại.

Gần ba thế kỷ sau, Attilio Scienza, một trong những học giả hàng đầu về nghề trồng nho và sản xuất rượu vang Ý, mượn câu chuyện ấy để lý giải cuộc chuyển mình đang diễn ra trong thế giới rượu vang. Theo ông, khẩu vị chưa bao giờ đứng yên. Những chuẩn mực từng được nhiều thế hệ trân trọng có thể dần mất đi sức hấp dẫn khi xã hội thay đổi.
Suốt nhiều thế kỷ, rượu vang hiện diện tự nhiên trong đời sống người Pháp, Ý và Tây Ban Nha. Trên bàn ăn gia đình, trong những bữa trưa của người lao động hay tại các quán trattoria, một chai vang địa phương gần như là thứ quen thuộc. Người ta uống vì đó là nếp sống được truyền từ ông bà, cha mẹ, gắn với món ăn và sinh hoạt thường ngày.
Ngày nay, mối quan hệ ấy đã khác. Thế hệ trẻ uống ít rượu hơn, quan tâm đến sức khỏe, cân nhắc chi tiêu và dành thời gian cho nhiều trải nghiệm mới. Rượu vang không còn mặc nhiên xuất hiện trong mọi bữa ăn. Người tiêu dùng muốn hiểu mình đang uống gì, vì sao chai rượu ấy đáng mua và điều gì tạo nên giá trị của nó.
Sự thay đổi đang gây sức ép lên ngành vang châu Âu. Lượng tiêu thụ suy giảm tại nhiều thị trường truyền thống, hàng tồn kho gia tăng, chi phí sản xuất leo thang. Những vùng trồng nho từng phát triển mạnh nhờ sản lượng lớn phải xem xét lại phương thức kinh doanh đã duy trì suốt nhiều thập kỷ.
Scienza cho rằng đây cũng là thời điểm thích hợp để ngành vang nhìn lại chính mình. Khi việc uống rượu trở thành một lựa chọn có ý thức, nhà sản xuất phải thuyết phục khách hàng bằng chất lượng, bản sắc và khả năng đem đến trải nghiệm phù hợp với đời sống hiện đại.
Người yêu vang ngày càng quan tâm đến những giống nho bản địa, các nhà sản xuất nhỏ, phương pháp canh tác và đặc điểm khí hậu, thổ nhưỡng. Một chai vang từ Etna, Alto Adige hay những sườn đồi Piedmont có thể hấp dẫn nhờ hương vị mang dấu ấn địa phương. Các dòng vang hữu cơ, vang tự nhiên và phương pháp sản xuất truyền thống cũng nhận được nhiều sự chú ý, dù bản thân những tên gọi ấy chưa đủ bảo đảm chất lượng.
Khẩu vị đang chuyển dịch theo hướng đa dạng hơn. Thời kỳ vang đỏ đậm đặc, nồng độ cồn cao, tannin mạnh và ảnh hưởng rõ rệt của gỗ sồi được xem là hình mẫu lý tưởng đã dần nhường chỗ cho nhiều phong cách khác nhau. Người thưởng thức tìm kiếm độ tươi, sự cân bằng, tannin thanh lịch, hương thơm tinh tế và khả năng kết hợp hài hòa với ẩm thực.
Nhờ vậy, những giống nho như Schiava, Frappato, Nerello Mascalese hay các phong cách Nebbiolo nhẹ nhàng hơn có thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng. Danh tiếng của vùng sản xuất vẫn quan trọng, nhưng cảm nhận trong ly rượu ngày càng có tiếng nói riêng.
Biến đổi khí hậu cũng đang thúc đẩy một cuộc điều chỉnh sâu rộng. Nhiệt độ tăng, hạn hán và thời tiết thất thường buộc người trồng nho phải thay đổi cách chăm sóc vườn, lựa chọn giống, thời điểm thu hoạch và kỹ thuật sản xuất. Scienza nhấn mạnh rằng tương lai của nghề làm vang cần bắt đầu từ việc hiểu rõ khả năng và giới hạn của từng vùng đất, thay vì tiếp tục mở rộng sản lượng theo những mô hình cũ.
Trong bối cảnh thị trường thu hẹp, sản xuất ít hơn chưa hẳn là thất bại. Một nhà làm vang nhỏ vẫn có thể phát triển nếu tạo được phong cách riêng, duy trì chất lượng và xây dựng mối quan hệ lâu dài với khách hàng. Cạnh tranh bằng giá thấp và số lượng lớn ngày càng khó đem lại sự bền vững cho những vùng sản xuất có chi phí cao.
Về phía người thưởng thức, thay đổi ấy cũng mở ra một cách tiếp cận thoải mái hơn. Không nhất thiết phải chạy theo điểm số, những niên vụ nổi tiếng hay những chai vang đắt tiền. Kiến thức giúp hiểu sâu hơn về rượu, nhưng khẩu vị cá nhân và hoàn cảnh thưởng thức mới quyết định trải nghiệm.
Một chai Chianti Classico bên đĩa pasta ragù, ly Etna Rosso cùng thịt cừu nướng hay Barbera d'Asti trong bữa tối cuối tuần đều có lý do để được lựa chọn. Rượu ngon cần có sự cân bằng, cá tính và phù hợp với món ăn, người uống.
Thế giới rượu vang Ý có thể sẽ nhỏ lại về sản lượng, nhưng phong phú hơn về phong cách. Người ta có thể uống ít thường xuyên hơn, dành nhiều sự quan tâm hơn cho chất lượng, nguồn gốc và người làm ra rượu. Với các nhà sản xuất, đây là cơ hội để trở về với giá trị của nghề trồng nho: hiểu đất, hiểu giống nho và làm ra thứ rượu phản ánh trung thực nơi nó được sinh ra.
Những truyền thống tốt đẹp vẫn xứng đáng được gìn giữ, nhưng truyền thống muốn tiếp tục sống phải tìm được chỗ đứng trong đời sống hôm nay. Rượu vang cũng vậy. Khi một chai rượu được mở ra bởi sự yêu thích thực sự, người làm vang có cơ hội được ghi nhận bằng chính hương vị và công sức của mình.
Xem thêm các bài viết về rượu vang : https://ruouvn.com/blog

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Các mạng xã hội của Rượu VN

Rượu vang Jean-Claude Mas Viognier Le Pioch